Wie was Maria Montessori?

Maria Montessori leefde van 1870 tot 1952. Zij werd geboren in de provincie Ancona in Italië en overleed in Noordwijk, Nederland, waar ze ook begraven ligt. Ze studeerde medicijnen en promoveerde in 1896. Montessori was de een van de eerste vrouwelijke artsen in Italië.
 
Het begin van de montessorimethode
Tijdens haar werk in het ziekenhuis en een psychiatrische kliniek kwam Montessori in aanraking met verstandelijk gehandicapte kinderen. Ze merkte op dat de ziekenhuisomgeving de kinderen niets bood om de geestelijke ontwikkeling te stimuleren. Ze verdiepte zich in psychologie en pedagogiek, en werd geïnspireerd door Itard en Seguin. Deze twee Franse wetenschappers deelden de visie dat niet langs medische maar langs opvoedkundige weg hulp geboden moest worden aan deze kinderen. Vanuit die achtergrond ontwikkelde Maria Montessori een methode om onderwijs te geven aan kinderen van deze doelgroep. Daarbij maakte ze gebruik van zelf ontworpen zintuiglijke materialen waarmee de kinderen ervaringen opdeden. De resultaten waren goed en deze verbaasde Montessori. Als deze kinderen zulke grote sprongen in hun ontwikkeling konden maken door middel van haar aanpak, dan zou er van het onderwijs aan normaal begaafde kinderen ook veel meer mogen worden verwacht.
 
De eerste montessorischolen
In 1904 werd Maria Montessori benoemd tot hoogleraar Antropologie aan de universiteit van Rome. In 1907 kreeg ze de kans om haar ideeën toe te passen op een reguliere school in een achterstandswijk, het ‘Casa dei Bambini’ (‘huis der kinderen’). Montessori ontwikkelde nieuwe materialen. Niet alleen zintuiglijk materiaal, maar ook taal- en rekenmateriaal. Kinderen kregen de vrijheid om hier zelfstandig mee aan de slag te gaan, in een duidelijke voorbereide omgeving. Montessori besteedde veel tijd aan het observeren van kinderen dat bijdroeg aan 'de ontdekking van het kind', zoals de ondertitel van haar boek De Methode luidt. De school groeide uit tot een werkplaats waar de kinderen veel leerden.
De resultaten waren zo indrukwekkend dat het ‘Casa dei Bambini’ de belangstelling trok van opvoeders uit allerlei landen. Het was de combinatie van vrijheid, zelfdiscipline, werklust en de hoge prestaties van de kinderen die men bewonderde. En zo werden er al gauw meerdere Montessorischolen opgericht, ook buiten Italië. Montessori leidde in deze beginfase de montessorileidsters zelf op en gaf tal van internationale cursussen.

Het montessorionderwijs: Help mij het zelf te doen
Vanaf 1909 publiceerde Maria Montessori over haar methode, visie en uitgangspunten en zo werd de montessorimethode bekend: deze gaat ervan uit dat het kind zelf wil leren en ook in staat is om initiatief hiervoor te nemen. De opvoeder observeert het kind en past de omgeving en de begeleiding aan al naar gelang de behoefte van het kind. Montessori's credo Help mij het zelf te doen is nog steeds het uitgangspunt van ons onderwijs vandaag de dag.  Ook een groot deel van de materialen die destijds door Maria Montessori ontwikkeld zijn worden nog steeds met plezier en succes ingezet. We helpen, leren en laten kinderen het zelf doen!